Chào anh Nguyễn Hoàng Minh, câu hỏi của anh chị rất thực tế với nhiều gia đình mới ổn định công việc ở Melbourne. Việc nên mua nhà vùng xa ngay bây giờ hay chờ thêm vài năm để mua gần chỗ làm không có câu trả lời đúng cho tất cả mọi người, vì nó phụ thuộc vào thu nhập, kế hoạch gia đình, khả năng chịu áp lực vay, thời gian di chuyển và mục tiêu sống lâu dài của anh chị.

Trước hết, mua nhà vùng xa thường có lợi thế rõ nhất là giá mềm hơn, diện tích đất hoặc nhà có thể rộng hơn, phù hợp nếu anh chị muốn có sân vườn, thêm phòng cho con cái hoặc cha mẹ sang thăm. Một số khu vực outer suburbs của Melbourne cũng đang phát triển hạ tầng, trường học, shopping centre và cộng đồng dân cư mới. Nếu anh chị làm việc theo mô hình hybrid, chỉ cần lên công ty vài ngày mỗi tuần, việc ở xa có thể chấp nhận được hơn.

Tuy nhiên, điểm cần tính kỹ là chi phí và thời gian di chuyển. Ở Melbourne, nếu mỗi ngày đi làm mất 1 đến 1,5 tiếng một chiều, sau vài năm anh chị có thể thấy rất mệt, đặc biệt khi có con nhỏ. Ngoài tiền xăng, phí xe, bảo dưỡng, vé public transport, còn có chi phí vô hình là thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình và sức khỏe. Vì vậy, khi so sánh nhà xa và nhà gần, anh chị không nên chỉ nhìn giá mua, mà nên tính tổng chi phí sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Ngược lại, chờ thêm vài năm để tích lũy rồi mua gần chỗ làm có thể giúp anh chị chọn vị trí thuận tiện hơn, gần trường, gần phương tiện công cộng, gần bệnh viện hoặc khu sinh hoạt quen thuộc. Nhà ở vị trí tốt thường có tính thanh khoản tốt hơn, tức là khi cần bán hoặc cho thuê có thể dễ hơn. Nhưng rủi ro là trong vài năm chờ đợi, giá nhà và lãi suất có thể thay đổi theo hướng bất lợi. Không ai có thể dự đoán chắc thị trường sẽ tăng hay giảm, nên anh chị cần chuẩn bị nhiều kịch bản.

Một cách thực tế là anh chị nên lập bảng so sánh 3 phương án: mua vùng xa ngay, mua vùng trung gian, hoặc chờ mua gần chỗ làm. Với mỗi phương án, hãy ghi rõ giá nhà dự kiến, tiền deposit, stamp duty, phí luật sư/conveyancer, building inspection, bảo hiểm, council rate, body corporate nếu là unit/apartment, tiền đi lại và khoản dự phòng sửa chữa. Anh chị có thể tham khảo thông tin chính thức về thuế, phí và ưu đãi mua nhà tại Victoria trên trang State Revenue Office Victoria. Nếu cần tìm hiểu quyền lợi và trách nhiệm khi mua bất động sản, trang Consumer Affairs Victoria cũng là nguồn đáng tin cậy.

Anh chị cũng nên tự hỏi vài câu quan trọng: công việc hiện tại có ổn định trong 3 đến 5 năm tới không? Có khả năng đổi chỗ làm sang khu khác không? Có dự định sinh con, đưa ba mẹ sang, hoặc mở business riêng không? Nếu công việc có thể thay đổi, mua quá gần chỗ làm hiện tại chưa chắc là lợi thế lâu dài. Ngược lại, nếu cả hai vợ chồng làm ở khu CBD hoặc inner suburbs và khó đổi nơi làm, ưu tiên vị trí gần tuyến train/tram tốt có thể đáng giá hơn một căn nhà rộng nhưng xa.

Về tài chính, anh chị nên nói chuyện với mortgage broker hoặc ngân hàng để biết khả năng vay thực tế, nhưng đừng vay sát mức tối đa chỉ vì ngân hàng cho phép. Nên thử tính nếu lãi suất tăng thêm, hoặc một người tạm nghỉ làm vài tháng, gia đình vẫn trả nợ được không. Một nguyên tắc thận trọng là sau khi trả mortgage, anh chị vẫn còn tiền cho ăn uống, bảo hiểm, xe cộ, chăm sóc sức khỏe, gửi con và quỹ khẩn cấp. Thông tin về lãi suất, vay mua nhà và công cụ tính toán có thể tham khảo từ MoneySmart, đây là website giáo dục tài chính của Chính phủ Úc.

Nếu anh chị nghiêng về vùng xa, lời khuyên là nên trải nghiệm thực tế trước khi quyết định: thử đi làm từ khu đó vào giờ cao điểm, đi cuối tuần và ngày thường, kiểm tra trường học, siêu thị, bác sĩ gia đình, chợ Việt, cộng đồng người Việt và an ninh khu vực. Có thể thuê thử 6 đến 12 tháng ở khu mình định mua để cảm nhận rõ hơn. Anh chị cũng có thể theo dõi các tin nhà đất tại Úc hoặc các mục bán nhà unit apartment để có thêm góc nhìn về giá và lựa chọn nhà ở.

Nếu anh chị chưa chắc chắn, phương án trung dung có thể là chọn khu không quá gần nhưng có tuyến train tốt, thời gian vào chỗ làm chấp nhận được, giá vẫn vừa sức hơn inner suburbs. Đôi khi một căn townhouse hoặc unit ở vị trí thuận tiện có thể phù hợp hơn một căn house lớn ở rất xa, nhất là trong giai đoạn vợ chồng mới ổn định sự nghiệp. Sau vài năm, khi thu nhập tăng và nhu cầu gia đình rõ hơn, anh chị có thể nâng cấp nhà.

Về cộng đồng, anh chị có thể tham khảo thêm các trao đổi thực tế trong nhóm VDS Việc làm, Nhà ở & Dịch vụ tại Melbourne hoặc trang Nhà Ở tại Úc. Khi xem thông tin trong cộng đồng, anh chị nên dùng để tham khảo kinh nghiệm, không thay thế cho việc kiểm tra pháp lý, tài chính và tình trạng căn nhà.

Tóm lại, nếu mua vùng xa giúp anh chị trả nợ thoải mái, vẫn có thời gian cho gia đình và khu đó có hạ tầng tốt, đây có thể là lựa chọn hợp lý. Nếu việc di chuyển quá mệt, công việc gắn với khu trung tâm và anh chị có khả năng tích lũy thêm mà không bị áp lực thuê nhà quá lớn, chờ để mua gần hơn cũng đáng cân nhắc. Quan trọng nhất là chọn căn nhà phù hợp với đời sống thật của anh chị, không chỉ phù hợp với bảng giá.

Lưu ý: Nội dung trả lời chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên từ chuyên gia. Để có thông tin chính xác và phù hợp nhất với tình huống của bạn, hãy liên hệ với chuyên gia hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.